Άγιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης (1526-1610) / Saint Philotheos from Dionysiou (1526-1610)

Όσιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης 

Εικόνα • Μονή Διονυσίου • 20ός αι.

Saint Philotheos of Dionysiou 

Icon • Dionysiou monastery • 20th c.

Όσιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης (λεπτ. εικόνας: H Σύναξη των Διονυσιατών Αγίων)

Εικόνα • Μονή Διονυσίου • 1910

Saint Philotheos of Dionysiou (detail of the icon: The Synaxis of the Saints of Dionysiou)

Icon • Dionysiou monastery • 1910

Όσιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης • Σκηνές του βίου του
Η παρουσίαση των δύο αδελφών στον Τούρκο αξιωματικό

Τοιχογραφία • Μονή Πέτρας Αγράφων, καθολικό • 1789

Saint Philotheos of Dionysiou • Scenes from his life
The two brothers before the Turkish officer

Wall painting • Petra's monastery in Agrafa, Katholikon • 1789

Όσιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης • Σκηνές του βίου του
Η απελευθέρωση των παιδιών από τη Θεοτόκο

Τοιχογραφία • Μονή Πέτρας Αγράφων, καθολικό • 1789

Saint Philotheos of Dionysiou • Scenes from his life
The deliverance of the two brothers by the Holy Virgin

Wall painting • Petra's monastery in Agrafa, Katholikon • 1789

Όσιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης • Σκηνές του βίου του
Η αναγνώριση των δύο αδελφών από τη μητέρα τους

Τοιχογραφία • Μονή Πέτρας Αγράφων, καθολικό • 1789

Saint Philotheos of Dionysiou • Scenes from his life
The recognition of the two brothers by their mother

Wall painting • Petra's monastery in Agrafa, Katholikon • 1789

Όσιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης • Σκηνές του βίου του
Η εναπόθεση του νεκρού σώματος του αγίου και η εύρεση της κάρας του 

Τοιχογραφία • Μονή Πέτρας Αγράφων, καθολικό • 1789

Saint Philotheos of Dionysiou • Scenes from his life
The deposition of the saint's dead body and the finding of his holy skull

Wall painting • Petra's monastery in Agrafa, Katholikon • 1789

Άγιος Φιλόθεος ο Διονυσιάτης

Τοιχογραφία • Μονή Σιμωνόπετρας, λιτή καθολικού • 2016 
Ζωγράφος: Iερομ. Λουκά Ξενοφωντινού

Saint Philotheos of Dionysiou

Wall painting • Simonopetra monastery, Lite of Katholikon • 2016
Painter: Hieromonk Loukas Xenophontinos

  

Άγιος Φιλόθεος Κόκκινος (1300-1379) / Saint Philotheos Kokkinos (1300-1379)

Άγιος Φιλόθεος Κόκκινος, πατρ. Κωνσταντινουπόλεως 

Τοιχογραφία • Μονή Ραβάνιτσα • δεκαετία 1380
Saint Philotheos Kokkinos, patriarch of Constantinople

Wall painting • Ravanica monastery • 1380s

Άγιος Φιλόθεος Κόκκινος, πατρ. Κωνσταντινουπόλεως (λεπτ.)

Τοιχογραφία • Μονή Ραβάνιτσα • δεκαετία 1380
Saint Philotheos Kokkinos, patriarch of Constantinople (detail)

Wall painting • Ravanica monastery • 1380s

Άγιος Φιλόθεος Κόκκινος, πατρ. Κωνσταντινουπόλεως 

Τοιχογραφία • Μονή Ζωγράφου, λιτή καθολικού • 1817
Έργο Μοναχού Μητροφάνη εκ Βυζύης
Saint Philotheos Kokkinos, patriarch of Constantinople

Wall painting • Zographou monastery, Lite of Katholikon • 1817
Work by Monk Metrophanes from Bizye

Άγιος Φιλόθεος Κόκκινος, πατρ. Κωνσταντινουπόλεως 

Τοιχογραφία • Σκήτη Καυσοκαλυβίων • 1820

Έργο Μοναχού Μητροφάνη εκ Βυζύης

Saint Philotheos Kokkinos, patriarch of Constantinople

Wall painting • Skete of Kafsokalyvia • 1820

Work by Monk Metrophanes from Bizye

Άγιος Φιλόθεος Κόκκινος, πατρ. Κωνσταντινουπόλεως 
Λεπτομέρεια μικρογραφίας: Η Σύνοδος των Βλαχερνών του 1351 (κώδικα Paris. gr. 1242, φ. 5v) • περ. 1370-1375

Saint Philotheos Kokkinos, patriarch of Constantinople

Detail from the miniature: The Council of Blachernae in 1351 (Paris. gr. 1242, f. 5v) 
ca. 1370-1375

 

Άγιος Φώτιος, ο δια Χριστόν σαλός, ο Καρεώτης και Κουτλουμουσιανός, μετονομασθείς σε Φιλόθεο († 19 Αυγούστου 1768) / Saint Photios the Fool-for-Christ, Kareotis and of Koutloumousi renamed Philotheos († 19 August 1768)

Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος

Τοιχογραφία • Σκήτη Αγίου Δημητρίου, νάρθηκας κυριακού • 1806

Ζωγράφοι: Μον. Βενιαμίν και ιερομ. Ζαχαρίας εκ Γαλατίστης, ανεψιοί Μακαρίου ζωγράφου

Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos

Wall painting • Skete of St Demetrius, Narthex of Kyriakon • 1806
Painters: Monk Benjamin and hierom. Zacharias from Galatista, nephews of Macarius the painter

Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος (λεπτ.)

Τοιχογραφία • Σκήτη Αγίου Δημητρίου, νάρθηκας κυριακού • 1806

Ζωγράφοι: Μον. Βενιαμίν και ιερομ. Ζαχαρίας εκ Γαλατίστης, ανεψιοί Μακαρίου ζωγράφου

Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos (detail)

Wall painting • Skete of St Demetrius, Narthex of Kyriakon • 1806
Painters: Monk Benjamin and hierom. Zacharias from Galatista, nephews of Macarius the painter

Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος

Σχέδιο ιερομ. Αναστασίου Καρεώτη 

Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos

Drawing by hieromonk Anastasios Kareotis

Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος

Έργο ιερομ. Αναστασίου Καρεώτη (1989)

Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos

Drawing by hieromonk Anastasios Kareotis (1989)

Όσιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός

Έργο ιερομ. Αναστασίου Καρεώτη (1989)

Saint Photios the Fool-for-Christ

Drawing by hieromonk Anastasios Kareotis (1989)

Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός

Έργο Νικολάου Γαβριήλ Πεντζίκη (1990)

Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos

Drawing by Nikos Gabriel Pentzikis (1990)

Εντός του ζωγραφικού έργου διακρίνεται, κρυπτογραφημένο, το παρακάτω κείμενο:

Ο δια Χριστόν σαλός Φώτιος ο και Φιλόθεος

ο ξεβράκωτος ο ξυπόλυτος

ο δια Χριστόν σαλός Φώτιος 

Διά χειρός αμαρτωλού Ν. Γ. Πεντζίκη

χίλια εννιακόσια ενενήντα

† τω αυτώ έτει αψξη´ [1768], αυγούστου ιθ´ [19] απέθανεν ο Φώτιος, ο και Φιλόθεος, ο δια Χριστόν σαλός ο περίφημος του Αγίου Όρους και ετάφη ένδοθεν / του ιερού μοναστηρίου Κουτλουμουσίου, έξωθεν του ναού εις τον αριστερόν χορόν, και όχι ως η τάξις εις το κοιμητήριον, καθώς είπεν ο άγιος / Αλεξανδρείας κυρ Ματθαίος, παρών εις τον ενταφιασμόν, δια να μην υπάγωσιν τινές αθεόφοβοι, και τον κλέψουσιν, και τον / κάμουσιν άγιον λείψανον, καθώς και άλλα πολλά τοιαύτα Θεόν μη φοβούμενοι έκαμαν, και κάνουσιν οι ασυνείδητοι· την / δε πολιτείαν αυτού όστις θέλει να μάθη, θέλει την εύρη δια στίχων γεγραμμένων παρά Καισαρίου Δαπόντε εις τον όγοδον αυτού τόμον, Κήπον Χαρίτων ονομαζόμενον. 

(Σ.Ν. Καδάς, «Χειρόγραφο με αυτόγραφες σημειώσεις του Καισαρίου Δαπόντε», στον τόμο: Αφιέρωμα στον Εμμανουήλ Κριαρά, Θεσσαλονίκη 1988, σ. 196)

Αναλυτικά βλ. Ιουστίνος ιερομ., «Μοναχός Φώτιος, ο δια Χριστόν σαλός», Πρωτάτο, περίοδος Β´, αρ. 18 (Ιούλιος - Αύγουστος 1989), σ. 44-46. Καρυές 1989PDF

Ο όσιος Φώτιος, ο διά Χριστόν σαλός ο Καρεώτης (†1768), έζησε περί τα μέσα του 18ου αιώνα, στα όρια μεταξύ της Μονής Κουτλουμουσίου και των Καρυών και ήταν περίφημος σε όλο το Άγιον Όρος. Ζούσε μέσα σε ένα πλάτανο και περιφερόταν σχεδόν γυμνός, κρυβόμενος από τους υπόλοιπους ανθρώπους, έχοντας περιμετρικά από την μέση του τυλιγμένα φυτά και περασμένο ένα σκεπάρνι, ενώ κρατούσε στο χέρι του ξύλινο σπαθί. Είχε ακανόνιστα κομμένα τα γένια του και στα μαλλιά του φορούσε στεφάνια από λουλούδια. Η διατροφή του ήταν άγριοι καρποί όπως κάστανα, λεπτόκαρα, βατόμουρα, καρύδια και κορφές άγριων φυτών. Πολύτιμα στοιχεία για τον ιδιότυπο βίο του Οσίου, καταγράφει ο Καισάριος Δαπόντες σε στιχουργικό του έργο. Ο πρώην Πατριάρχης Αλεξανδρείας Ματθαίος που ησύχαζε την εποχή εκείνη στο Κουτλουμούσι σεβόταν ιδιαίτερα την αγιότητα του Φωτίου και μετά την κοίμηση του τελευταίου έδωσε εντολή να ταφεί εντός του χώρου του μοναστηριού, στον τάφο που είχε ετοιμασθεί για τον ίδιο τον Πατριάρχη στα βόρεια του Καθολικού, έτσι ώστε να αποτραπεί η κλοπή του λειψάνου του.

(Μεταβιτσιάδης Θεόδωρος, Τα εξαρτήματα της Ιεράς μονής Κουτλουμουσίου στην ευρύτερη περιοχή των Καρύων)

Άγιος Φιλόθεος, κτήτορας μονής Φιλοθέου (10ος αι.) / Saint Philotheos, founder of Philotheou monastery (10th c.)

Άγιος Φιλόθεος ο Φιλοθεΐτης

Τοιχογραφία • Μονή Ξηροποτάμου, νάρθηκας καθολικού • 1783
Ζωγράφοι: Κωνσταντίνος, Αθανάσιος και Ναούμ εκ Κορυτσάς
Saint Philotheos, founder of Philotheou moanstery

Wall painting • Xeropotamou monastery, Narthex of Katholikon • 1783

Paintes: Constantinos, Athanasios and Naoum from Korçë

Άγιος Φιλόθεος ο Φιλοθεΐτης (λεπτ.)

Τοιχογραφία • Μονή Ξηροποτάμου, νάρθηκας καθολικού • 1783
Ζωγράφοι: Κωνσταντίνος, Αθανάσιος και Ναούμ εκ Κορυτσάς
Saint Philotheos, founder of Philotheou moanstery (detail)

Wall painting • Xeropotamou monastery, Narthex of Katholikon • 1783

Paintes: Constantinos, Athanasios and Naoum from Korçë

Άγιος Φιλόθεος ο Φιλοθεΐτης 

Τοιχογραφία • Πρωτάτο, εξωνάρθηκας • τέλη 18ου αι.
Saint Philotheos, founder of Philotheou monastery

Wall painting • Protaton, Exonarthex • Late 18th c.

Άγιος Φιλόθεος ο Φιλοθεΐτης (λεπτ.)

Τοιχογραφία • Πρωτάτο, εξωνάρθηκας • τέλη 18ου αι.
Saint Philotheos, founder of Philotheou monastery (detail)

Wall painting • Protaton, Exonarthex • Late 18th c.