ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ / ICONS AND ARTWORKS

Σάββατο 11 Απριλίου 2020

Άγιος Φώτιος, ο δια Χριστόν σαλός, ο Καρεώτης και Κουτλουμουσιανός, μετονομασθείς σε Φιλόθεο († 19 Αυγούστου 1768) / Saint Photios the Fool-for-Christ, Kareotis and of Koutloumousi renamed Philotheos († 19 August 1768)


Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος
Τοιχογραφία • Σκήτη Αγίου Δημητρίου, νάρθηκας κυριακού • 1806
Ζωγράφοι: Μον. Βενιαμίν και ιερομ. Ζαχαρίας εκ Γαλατίστης, ανεψιοί Μακαρίου ζωγράφου
Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos
Wall painting • Skete of St Demetrius, Narthex of Kyriakon • 1806
Painters: Monk Benjamin and hierom. Zacharias from Galatista, nephews of Macarius the painter
Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος (λεπτ.)
Τοιχογραφία • Σκήτη Αγίου Δημητρίου, νάρθηκας κυριακού • 1806
Ζωγράφοι: Μον. Βενιαμίν και ιερομ. Ζαχαρίας εκ Γαλατίστης, ανεψιοί Μακαρίου ζωγράφου
Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos (detail)
Wall painting • Skete of St Demetrius, Narthex of Kyriakon • 1806
Painters: Monk Benjamin and hierom. Zacharias from Galatista, nephews of Macarius the painter
Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος
Σχέδιο ιερομ. Αναστασίου Καρεώτη 
Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos
Drawing by hieromonk Anastasios Kareotis
Άγιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός, ο και μετονομασθείς Φιλόθεος
Έργο ιερομ. Αναστασίου Καρεώτη (1989)
Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos
Drawing by hieromonk Anastasios Kareotis (1989)
Όσιος Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός
Έργο ιερομ. Αναστασίου Καρεώτη (1989)
Saint Photios the Fool-for-Christ
Drawing by hieromonk Anastasios Kareotis (1989)


Φώτιος ο δια Χριστόν σαλός
Έργο Νικολάου Γαβριήλ Πεντζίκη (1990)
Saint Photios the Fool-for-Christ and renamed Philotheos
Drawing by Nikos Gabriel Pentzikis (1990)
Εντός του ζωγραφικού έργου διακρίνεται, κρυπτογραφημένο, το παρακάτω κείμενο:
Ο δια Χριστόν σαλός Φώτιος ο και Φιλόθεος
ο ξεβράκωτος ο ξυπόλυτος
ο δια Χριστόν σαλός Φώτιος 
Διά χειρός αμαρτωλού Ν. Γ. Πεντζίκη
χίλια εννιακόσια ενενήντα


† τω αυτώ έτει αψξη´ [1768], αυγούστου ιθ´ [19] απέθανεν ο Φώτιος, ο και Φιλόθεος, ο δια Χριστόν σαλός ο περίφημος του Αγίου Όρους και ετάφη ένδοθεν / του ιερού μοναστηρίου Κουτλουμουσίου, έξωθεν του ναού εις τον αριστερόν χορόν, και όχι ως η τάξις εις το κοιμητήριον, καθώς είπεν ο άγιος / Αλεξανδρείας κυρ Ματθαίος, παρών εις τον ενταφιασμόν, δια να μην υπάγωσιν τινές αθεόφοβοι, και τον κλέψουσιν, και τον / κάμουσιν άγιον λείψανον, καθώς και άλλα πολλά τοιαύτα Θεόν μη φοβούμενοι έκαμαν, και κάνουσιν οι ασυνείδητοι· την / δε πολιτείαν αυτού όστις θέλει να μάθη, θέλει την εύρη δια στίχων γεγραμμένων παρά Καισαρίου Δαπόντε εις τον όγοδον αυτού τόμον, Κήπον Χαρίτων ονομαζόμενον. 
(Σ.Ν. Καδάς, «Χειρόγραφο με αυτόγραφες σημειώσεις του Καισαρίου Δαπόντε», στον τόμο: Αφιέρωμα στον Εμμανουήλ Κριαρά, Θεσσαλονίκη 1988, σ. 196)


Ο όσιος Φώτιος, ο διά Χριστόν σαλός ο Καρεώτης (†1768), έζησε περί τα μέσα του 18ου αιώνα, στα όρια μεταξύ της Μονής Κουτλουμουσίου και των Καρυών και ήταν περίφημος σε όλο το Άγιον Όρος. Ζούσε μέσα σε ένα πλάτανο και περιφερόταν σχεδόν γυμνός, κρυβόμενος από τους υπόλοιπους ανθρώπους, έχοντας περιμετρικά από την μέση του τυλιγμένα φυτά και περασμένο ένα σκεπάρνι, ενώ κρατούσε στο χέρι του ξύλινο σπαθί. Είχε ακανόνιστα κομμένα τα γένια του και στα μαλλιά του φορούσε στεφάνια από λουλούδια. Η διατροφή του ήταν άγριοι καρποί όπως κάστανα, λεπτόκαρα, βατόμουρα, καρύδια και κορφές άγριων φυτών. Πολύτιμα στοιχεία για τον ιδιότυπο βίο του Οσίου, καταγράφει ο Καισάριος Δαπόντες σε στιχουργικό του έργο. Ο πρώην Πατριάρχης Αλεξανδρείας Ματθαίος που ησύχαζε την εποχή εκείνη στο Κουτλουμούσι σεβόταν ιδιαίτερα την αγιότητα του Φωτίου και μετά την κοίμηση του τελευταίου έδωσε εντολή να ταφεί εντός του χώρου του μοναστηριού, στον τάφο που είχε ετοιμασθεί για τον ίδιο τον Πατριάρχη στα βόρεια του Καθολικού, έτσι ώστε να αποτραπεί η κλοπή του λειψάνου του.